×
logo
logo

POLSKA CZERWONĄ WYSPĄ NA MAPIE EUROPY

APEL O WSPARCIE PROGRAMÓW OCHRONY POWIETRZA I ZDROWIA POLAKÓW

Polska jest krajem o największym zanieczyszczeniu powietrza w Europie. Narażenie mieszkańców naszego kraju na szkodliwie związki pyłu, rakotwórcze wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne czy dioksyny jest dużo większe niż mieszkańców innych państw Unii Europejskiej. Wskutek chorób wywołanych zanieczyszczonym powietrzem każdego roku przedwcześnie umiera 45 tysięcy Polaków. Co roku z budżetu państwa wydajemy miliardy złotych na leczenie chorób powodowanych przez wysokie poziomy zanieczyszczeń powietrza. Badania lekarskie jednoznacznie wskazują na poważne konsekwencje zdrowotne - od przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, po astmę, nowotwory, zawał serca, udar mózgu, uszkodzenia płodu oraz negatywny wpływ na rozwój intelektualny dzieci1.

Główną przyczyną zanieczyszczenia powietrza jest niska emisja pochodząca z sektora komunalno-bytowego, a więc ogrzewanie budynków w przestarzałych technologicznie kotłach opalanych paliwami stałymi. Niska emisja odpowiada za ponad 50% pyłu zawieszonego (PM10) i blisko 90% rakotwórczego benzo(a)pirenu w powietrzu, którym oddychamy 2. W szczególnie ciężkiej sytuacji są mieszkańcy gęsto zaludnionego południa Polski, jednak niska emisja jest problemem całego kraju.

PROGRAMY FINANSOWE – DO MODYFIKACJI NIE DO LIKWIDACJI

W ostatnich dniach pojawiają się niepokojące sygnały, iż zostanie zlikwidowany podstawowy instrument do walki z zanieczyszczeniem powietrza, a więc z najważniejszym, naszym zdaniem, problemem środowiskowo-zdrowotnym kraju. Chodzi tu o zarządzany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej program KAWKA, który pozwala gminom udzielać mieszkańcom dotacji na wymianę niskosprawnych kotłów węglowych (o wysokiej emisji pyłów i związków rakotwórczych) na urządzenia grzewcze spełniające odpowiednie standardy emisyjne (w tym na nowoczesne kotły węglowe). Program ten jest kluczowy dla walki o czyste powietrze w Polsce. Aż 60% polskich domów jednorodzinnych ogrzewanych jest właśnie za pomocą prymitywnych kotłów zwanych „kopciuchami” ze względu na wysoką emisję zanieczyszczeń1 - zatem skala potrzebnych zmian jest ogromna. Dzięki dotacjom z programu KAWKA wsparcie uzyskują zwykli mieszkańcy, również ci ubożsi, których nie stać na wymianę kotła czy pieca.

W pierwszych dwóch edycjach programu KAWKA gminy złożyły wnioski opiewające na wartość 125 milionów złotych w każdym z naborów. W ostatniej edycji gminy złożyły wnioski na kwotę 189 milionów złotych, co świadczy o rosnącej popularności tego programu wśród gmin i mieszkańców. Bez programu KAWKA gminy nie będą w stanie realizować programów ochrony powietrza – po prostu nie będą w stanie zachęcić mieszkańców do wymiany kotłów i pieców.

Ostatnio NFOŚiGW uruchomił także program RYŚ, który miał pomóc mieszkańcom w docieplaniu domów i zmniejszeniu strat ciepła (programy takie funkcjonują w innych krajach np. Czechy, Słowacja). W samej tylko Małopolsce do programu RYŚ w ramach wstępnego naboru zgłosiło się ponad 1200 właścicieli domów – to ludzie którzy chcą efektywnie i nowocześnie ogrzewać swoje domy, nie przyczyniając się jednocześnie do zanieczyszczenia powietrza. Płyną sygnały, że również ten program jest zagrożony likwidacją.
Skasowanie tych programów w praktyce będzie oznaczać bardzo duże spowolnienie działań na rzecz czystego powietrza – bez wsparcia dotacyjnego ze strony NFOŚiGW poprawa jakości powietrza w Polsce będzie niezmiernie ciężka. Pojawiają się również sygnały, iż programy dotacyjne, jeśli zostaną utrzymane, mają zostać zastąpione pożyczkami. Niestety, takie rozwiązanie najprawdopodobniej spowoduje zastopowanie programu KAWKA i wykluczenie mniej majętnych ludzi, którzy nie mogą korzystać z pożyczek. Pożyczki mogą mieć charakter uzupełniający w stosunku do dotacji lecz nie powinny być podstawowym sposobem finansowania programu likwidacji niskiej emisji, szczególnie biorąc pod uwagę niską zamożność polskiego społeczeństwa.

Programy te powinny zostać utrzymane w formie dotacyjnej, a ich dostępność powinna być rozszerzona, tak aby mogły z nich korzystać również mniejsze gminy (obecnie gminy poniżej 5000 mieszkanców nie mogą korzystać ze wsparcia w ramach KAWKI).

SZANSA NA MODERNIZACJĘ KRAJU

Gminne programy ograniczenia niskiej emisji (wspierane przez dotacje z programów KAWKA i RYŚ) są szansą na przeciwdziałanie zjawisku niskiej emisji i poprawę jakości powietrza w Polsce. Są one również bodźcem dla modernizacji budynków i rozwoju rodzimego przemysłu. Polska branża kotlarska (kotły na węgiel i biomasę) jest największą tego typu branżą w Europie. Wprowadzenie standardów emisyjnych i energetycznych dla kotłów oraz odpowiednich programów wsparcia (KAWKA) spowoduje ożywienie gospodarcze i postęp technologiczny. Bez standardów i programów wsparcia będziemy funkcjonować w zacofaniu technologicznym wypuszczając na rynek przestarzałe technologicznie kotły. Programy zmniejszające straty ciepła w domach (RYŚ) funkcjonują w innych krajach europejskich. Jak pokazały wyliczenia prowadzone przez czeski rząd, program podobny do programu RYŚ, „Nova Zelena Usporam”, ma również pozytywne znaczenie fiskalne i zwraca się poprzez większe przychody do budżetu państwa (rozwija się rynek lokalnych firm i eliminuje szarą strefę, a każda korona wydana na program modernizacji domów wraca z nawiązką do budżetu centralnego).

APEL O KONTYNUACJĘ I NAPRAWĘ

Zwracamy się z apelem o kontynuację i rozszerzenie programów finansujących poprawę jakości powietrza w Polsce (tj. program KAWKA oraz RYŚ). Programy te nie tylko przyczynią się do poprawy jakości powietrza oraz ochrony zdrowia publicznego ale również stanowić będą bodziec dla rozwoju krajowych technologii i rodzimego przemysłu.
Jednocześnie apelujemy o wprowadzenie kluczowych regulacji w zakresie standardów emisyjnych dla kotłów sprzedawanych do polskich domów oraz norm jakości paliw stałych, których w Polsce brakuje od wielu lat. Na potrzebę tych regulacji oraz ich priorytetowe znaczenie dla poprawy jakości powietrza w naszym kraju wskazują liczni eksperci oraz Najwyższa Izba Kontroli2.

W imieniu Polskiego Alarmu Smogowego
Andrzej Guła

informacje

KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY PLATFORMA.NOWOCZESNA KOALICJA OBYWATELSKA
Dolnośląski Alarm Smogowy rozpoczyna kampanię pomiarów pyłomierzem na Dolnym Śląsku i zaprasza Rady Osiedli do stworzenia stałych punktów pomiarowych na (...)
Polski Alarm Smogowy zaniepokojony niską skutecznością programu Czyste Powietrze skierował do prezesa NFOŚiGW Piotra Woźnego list z apelem o jego (...)
Od 1 lipca 2018 roku, zgodnie z uchwałami antysmogowymi dla Dolnego Śląska, zabronione jest spalanie m.in. węgla brunatnego oraz paliw (...)
Napisał dla nas- Dolnoślaskiego Alarmu Smogowego tekst pan Witold Gorączko, geograf i klimatolog. Traktuje o mało znanym i jak sądzę rozpoznanym (...)
Do celów grzewczych wykorzystywane są m.in plastiki, opakowania z tworzyw, stare meble, ramy okienne, olej przepracowany. Problem spalania odpadów jest (...)
Stanowisko Dolnośląskiego Alarmu Smogowego na Dzień Czystego Powiertrza
Polski Alarm Smogowy poprosił serwis ogłoszeniowy OLX o natychmiastowe usunięcia ogłoszeń o sprzedaży mebli do spalenia. Zdaniem działaczy mogły one (...)
Controlling our own emissions is a good idea, but plenty of the pollution problems most nations face come from abroad. (...)
więcej
2016-09-27
Kraków walczy o czyste powietrze
2016-09-20
Pył nadal nad Kaliszem. Pomóc może zmiana pogody
2016-09-13
Śląskie: ponad 1,5 tys. wniosków na rzecz ograniczenia niskiej emisji (...)
2016-08-05
Razem dla czystego powietrza na Dolnym Śląsku
2016-07-23
[Program ochrony powietrza] (...)
2016-07-23
Zdzisław Kuczma nie odpuszcza. Sypią się kolejne doniesienia do prokuratury
2016-07-23
W Polsce nie ma czym oddychać
2016-06-27
Dofinansowanie do ograniczenia niskiej emisji w woj. śląskim
2016-06-12
Proszą papieża o pomoc w rozwiązaniu problemu smogu w Krakowie
2016-06-02
Dolny Śląsk nie chce się dusić!
2016-05-30
Lokalne Partnerstwa Niskoemisyjne – katalizator zmian na lepsze!
2016-05-23
We wtorek składamy podpisy pod apelem o uchwałę antysmogową.
2016-05-23
Wrocławianie coraz gorzej oceniają jakość powietrza i prezentują większą motywację (...)
2016-05-17
Zadośćuczynienie za zanieczyszczone powietrza
2016-05-17
Katowice. Obywatelski projekt uchwały ws. poprawy jakości powietrza
2016-04-27
Zakaz wyjścia z przedszkoli, gdy jest smog
2016-03-28
Gorzów Wlkp. 13 mln zł na realizację programu "Kawka" w (...)
2016-03-24
Rabka-Zdrój: Burzliwa dyskusja o zanieczyszczeniu powietrza w gminie
2016-03-22
ODPOWIEDZIALNE WŁADZE ŹLE INFORMUJĄ MIESZKAŃCÓW O SMOGU
2016-03-18
POLSKA CZERWONĄ WYSPĄ NA MAPIE EUROPY
2016-02-05
Raport PAS: Wpływ zanieczyszczenia powietrza pyłem zawieszonym na umieralność: analiza (...)
2016-02-04
Wkrótce uchwała antysmogowa na Dolnym Śląsku?
2016-02-02
Będzie zakaz palenia węglem i drewnem na Dolnym Śląsku?
2016-01-29
Wrocławscy radni chcą walczyć ze smogiem.
2016-01-29
Rafał Dutkiewicz pisze do marszałka w sprawie walki ze smogiem. (...)
2016-01-26
Miniprzewodnik po wielkim smogu we Wrocławiu
2016-01-16
Zakaz spalania węgla w Krakowie
2016-01-13
Kilka uwag nt. błękitnego węgla. Warto o tym dłużej podyskutować.
2016-01-11
Smog to nie tylko Kraków, w Zakopanem źle od paru (...)
2016-01-08
Raport GIOŚ przedstawiający zanieczyszczenie powietrza
2015-12-18
Opolska firma walczy o czystsze powietrze
2015-12-11
Komisja pozywa POLSKĘ do Trybunału Sprawiedliwości UE w związku ze (...)
2015-12-11
Uchwała antysmogowa dla Krakowa
2015-12-04
Czyste powietrze na Święta
2015-11-25
Opłatą smogową w turystę?
2015-11-20
Relacja: Konferencja KOSZTY SMOGU
2015-11-19
Śląskie: Wspólnym głosem za czystym powietrzem
2015-11-13
Czy Polacy mają żelazne płuca?
2015-11-07
Alarm! Smog we Wrocławiu. Prezydent prosi o pomoc straż
2015-11-04
Lepiej plakatem w smog, niż milczeć o ludziach do (...)
2015-11-02
W Dzień Zaduszny o duszącym problemie
2015-10-30
Solidarność apeluje: nie zniszczyć rynku węgla opałowego
2015-10-30
Wyniki konkursu na plakat Plakatem w Smog
2015-10-15
Sowa: więcej światła, mniejsze rachunki za prąd w Krakowie
2015-10-11
Walka z niską emisją na Śląsku
2015-10-07
Prezydent podpisał ustawę antysmogową – jest nadzieja na czyste powietrze!
2015-10-05
Wyjście smoga w Rybniku
2015-09-26
Wrocław: Konferencja EKOWYZWANIA
2015-09-12
Obywatele apelują do prezydenta o podpisanie ustawy antysmogowej
2015-09-03
Konkurs na plakat
2015-08-18
Wrocław: Kolejna KAWKA
2015-08-04
Francja: Raport Senatu - Zanieczyszczenie powietrza kosztuje Francję 100 miliardów (...)
2015-07-12
Wrocław konsultuje Plan Gospodarki Niskoemisyjnej
2015-05-25
Apel do Ministra Zdrowia w sprawie poparcia rezolucji WHO (...)
2015-05-12
Sąd Najwyższy Wielkiej Brytanii nakazał rządowi podjąć natychmiastowe działania służące (...)
2015-05-11
Inauguracja *Pracowni miast*
2015-05-11
WHO: roczne koszty zanieczyszczenia powietrza w Polsce to 101,8 mld (...)
2015-05-04
Wrocław ósmym najbardziej zanieczyszczonym miastem Europy. Zazieleńmy go! [ROZMOWA]
2015-04-27
Nie dajmy się zadymić
2015-04-23
Coraz więcej samorządów decyduje się na ekologiczne pojazdy w transporcie (...)
2015-04-20
Prawo do oddychania czystym powietrzem? Jeszcze nie teraz
2015-04-20
Eksperci: Krajowy Program Ochrony Powietrza nie oczyści atmosfery
2015-04-08
Czy polskie kominy muszą truć?
2015-04-02
Jak świat walczy ze smogiem
2015-03-26
Czy mamy czyste powietrze na zielonym Biskupinie? Wyniki niezależnych pomiarów (...)
2015-03-20
Cieplice - Zdrój czy Cieplice -Truj?
2015-03-05
Polska się dusi. Za takie powietrze grozi nam 4 mld (...)
2015-02-11
Lokalne inicjatywy jednoczą się w walce o czyste powietrze i (...)
2015-02-09
Jak pomóc samorządom w walce z tzw. niską emisją?
2015-02-09
Minister Gospodarki ignoruje konieczność poprawy jakości powietrza w Polsce (...)
2015-01-29
Strzeżcie się truciciele! Namierzymy was wszędzie!
2015-01-23
Żyjesz we Wrocławiu? To życie będzie aż o 28 (...)
2014-10-25
Weź głeboki Oddech

Kim jesteśmy?


Organizacja powstała z inicjatywy obywateli przy wsparciu wrocławskich organizacji społecznych. W EKOCENTRUM we Wrocławiu 9 czerwca 2014 r. odbyło się spotkanie zawiązujące Inicjatywę na rzecz czystego powietrza na Dolnym Śląsku. Wzięli w nim udział zaniepokojeni stanem powietrza mieszkańcy, przedstawiciele organizacji pozarządowych, nauki, biznesu oraz eksperci energetyczni.
Kilka miesięcy później, 7 października 2014 r., podczas spotkania Inicjatywy przyjęto nazwę: Dolnośląski Alarm Smogowy. Inicjatywa na rzecz czystego powietrza. Postanowiono również, że, inicjatywa zarejestruje się jako stowarzyszenie oraz będzie zabiegać o środki na wsparcie kampanii informacyjnej na rzecz czystego powietrza na Dolnym Śląsku.

poczta@dolnoslaskialarmsmogowy.pl