×
logo
logo

Walka z niską emisją na Śląsku

Zabrzański Alarm Smogowy to pasjonaci czystości powietrza. Kto nam je zanieczyszcza i jak wpłynąć na poprawę jego jakości, mówią Renata Olszowa i Krystian Hasterok z ZAS.

Chcemy oddychać czystym powietrzem!

* Czy jest Zabrzański Alarm Smogowy?

Można nas nazwać pasjonatami czystego powietrza. Jesteśmy inicjatywą obywatelską, zrodzoną z troski o jakość naszego powietrza, z głębokiej frustracji i niepokoju, narastających w nas od lat. Przyszedł moment, w którym postanowiliśmy wziąć sprawy w swoje ręce. Monitoringiem składu powietrza zajmują się takie instytucje jak choćby Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska. Problemem jest jednak dostęp do scalonej, czytelnej dla przeciętnego mieszkańca informacji i brak społecznej świadomości problemu. To na działaniach edukacyjnych chcemy skoncentrować swoje siły. Ale nie tylko… Z biegiem czasu pojawiają się nowe możliwości, nowi ludzie chętni, by współpracować na rzecz jednego celu, jakim jest oczyszczenie powietrza w Polsce. W sierpniu tego roku oficjalnie dołączyliśmy do struktur Polskiego Alarmu Smogowego. To otwiera nowe szanse i nowe perspektywy. Uczymy się i czerpiemy z doświadczeń naszych przyjaciół z Krakowa – to oni przecierali szlaki w działaniach edukacyjnych i w potyczkach z urzędami. Byli naszą inspiracją, a teraz stają się partnerami we wspólnej walce. Zdecydowanie mamy zamiar aktywnie wpływać na stan jakości powietrza w naszym mieście, ale również w całym kraju.

* Ile osób jest w tej inicjatywie?

Rdzeń naszej inicjatywy stanowią trzy osoby: my, czyli Renata Olszowa i Krystian Hasterok oraz Kamil Żbikowski, ale wspiera nas coraz więcej ludzi. Żadne z nas nie zajmuje się ochroną środowiska zawodowo. Na tę działalność poświęcamy swój wolny czas, nieustannie poszerzamy swoją wiedzę i staramy się dzielić informacjami z mieszkańcami Zabrza. Na razie głównie z pomocą fanpage’a na Facebooku, ale myślimy już nad tworzeniem kolejnych kanałów, którymi będziemy docierać do ludzi. Jako ZAS działamy od początku roku, choć część z nas już wcześniej stykała się z problematyką ochrony środowiska. Kamil z ramienia inicjatywy Miastotwórcy koordynował w ubiegłym roku społeczny sztab antykryzysowy. Ta inicjatywa zrodziła się wśród mieszkańców Mikulczyc, Centrum i Zandki, w związku z rozbiórką hałdy w Mikulczycach. Krystian od dawna interesuje się ekologią, ochroną klimatu i prawami zwierząt. Ja natomiast chcę, żeby moi bliscy oddychali zdrowym, czystym powietrzem. Myślę, że ta motywacja nie wymaga żadnego uzasadnienia. Mamy konstytucyjne prawo do życia w zdrowym otoczeniu i nie bać się o siebie oraz swoje rodziny. Trzeba tylko uwierzyć w swoje siły i działać wspólnie!

* Zabrze od lat nie słynie z czystego powietrza, choć jego jakość z roku na rok się poprawia. Jak Wy to oceniacie?

Badania przeprowadzone przez Europejską Agencję Środowiska w 387 miastach UE pokazują, że w pierwszej dziesiątce miast europejskich z największą liczbą dni w roku, w których zanotowano przekroczenia dopuszczalnego stężenia dobowego pyłu zawieszonego PM10, znajduje się aż 6 polskich miast. Zabrze co roku jest w ścisłej czołówce tych zestawień, obecnie zajmuje 7 miejsce. My nie oceniamy – to fakt. Dawniej w czasach przemysłu ciężkiego wiązało się to z działalnością hut, kopalń i koksowni. Dziś ich już nie ma, a i tak zdarzają się przekroczenia obowiązujących norm dobowych o 500%. Z Programu Ochrony Powietrza dla naszego województwa wynika, że w ostatnich latach niewiele się zmienia. Codziennie każdy mieszkaniec Zabrza, niezależnie od płci, wieku i poglądów wdycha toksyczny benzopiren w ilościach odpowiadającym średnio wypaleniu 6 papierosów. Nie godzimy się na taki stan rzeczy.

* Kto jest według Was „największym trucicielem” w mieście?

- Chcemy podkreślić, że nie walczymy z ludźmi – walczymy ze zjawiskiem. Z brakiem informacji, nieświadomością i niedoedukowaniem. Chcemy, by społeczna świadomość problemu wzrastała. Żeby podjąć skuteczną walkę, trzeba najpierw nazwać rzeczy po imieniu. Nie ubierać w piękne słowa i statystyki, tylko po prostu stwierdzić: „Nasze powietrze nas zabija. Trzeba działać”. My sami się zabijamy. Przez nasze złe nawyki, często nasze lenistwo lub źle pojmowaną oszczędność. Problem smogu nasila się w sezonie grzewczym, kiedy z pieców wydobywają się pyły oraz inne szkodliwe substancje. Bardzo często użytkownicy tych pieców palą odpadami węglowymi, na przykład miałem. Bezkarnie spalane są również śmieci i to jest źródło emisji wielu toksycznych związków. Należy podkreślić, że spalanie śmieci nie odbywa się tylko w biedniejszych dzielnicach, ale dotyczy również mieszkańców luksusowych domków jednorodzinnych. Chcemy dotrzeć do tych ludzi i wytłumaczyć im, że związki wydostające się z ich komina to właśnie im szkodzą najbardziej. Osiadają w płucach ich dzieci i przedostają się do żywności w przydomowych ogródkach. A jeśli nie pomoże edukacja, trzeba użyć sankcji. Ogromnym problemem nie tylko dzielnicy Mikulczyce jest ciągle dymiąca, podlegająca rozbiórce hałda. To jest osobny temat, specyficzny dla naszego rejonu i wymaga naprawdę głębokiej analizy i konsultacji. Nie chcąc działać pochopnie, będziemy badać tę sprawę, również angażując dotkniętych nią mieszkańców miasta.

* Co w sprawie zanieczyszczenia powietrza można zrobić, tu i teraz? Czy Waszym celem jest głównie informowanie, alarmowanie, czy też lobbowanie i wpływanie na konkretne decyzje firm, urzędników, mieszkańców.

Wszystko. Naszym celem jest realna zmiana i chcemy, żeby nastąpiła ona relatywnie szybko. Postulujemy jak najszybsze wprowadzenie norm jakości dla paliw stałych sprzedawanych w sektorze komunalno – bytowym oraz jak najszybsze wprowadzenie standardów emisyjnych dla kotłów sprzedawanych na polskim rynku. Trzeba podkreślić, że złożony problem niskiej emisji wymaga prowadzenia działań na wielu polach. Nieskuteczne będzie wprowadzenie ograniczeń, jeśli nie damy ludziom odpowiednich narzędzi do realizacji zaleceń. Potrzebne są pieniądze na dotacje, programy, które zrekompensują zwykłemu Kowalskiemu kłopot z wymianą pieca np. na ogrzewanie gazowe. Chcielibyśmy integrować środowiska zainteresowane bezpośrednio oraz pośrednio jakością powietrza i zachęcać je do współpracy na rzecz poprawy jego jakości. Interesuje nas wyłącznie osiągnięcie tego celu.

* Czy przypatrujecie się nowym inwestycjom w mieście pod kątem ochrony powietrza? Co sądzicie o nowej elektrociepłowni Fortum?

Oczywiście. Jesteśmy wyczuleni na wszelką działalność, która może mieć wpływ na stan zabrzańskiego powietrza. Kiedy otrzymaliśmy sygnały o niepokojach społecznych wokół przebudowy elektrociepłowni Fortum, postaraliśmy się dogłębnie zbadać tę sprawę. Spotkaliśmy się z przedstawicielami firmy, przeczytaliśmy setki stron dokumentacji, uzyskaliśmy odpowiedzi na nurtujące nas pytania. Nie widzimy większego zagrożenia ze strony tej inwestycji, pod warunkiem zachowania deklarowanych standardów i norm emisyjnych. Jednym z postulatów Polskiego Alarmu Smogowego jest wdrażanie rozwiązań upowszechniających źródła ciepła nie przyczyniające się do zanieczyszczeń powietrza. Trudno spodziewać się po elektrociepłowni całkowitego wyeliminowania emisji szkodliwych związków, ale modernizacja tak starego zakładu jak ten w Zabrzu może przynieść korzystne zmiany w naszym otoczeniu. Przyglądamy się z uwagą dalszemu rozwojowi sytuacji.

* Polski Alarm Smogowy apeluje do prezydenta Dudy o tzw. Ustawę antysmogową. Powiedzcie o tym kilka słów.

- Niedawno w Kancelarii Prezydenta odbyło się spotkanie przedstawicieli PAS, środowisk lekarskich i naukowych, którego celem było przekonanie prezydenta do podpisania tzw. ustawy antysmogowej. To ważny moment dla nas wszystkich. Poprawka pozwoliłaby na uregulowanie procesu spalania węgla i innych paliw stałych w gospodarstwach domowych. Dzięki niej samorządy będą mogły zdecydować, że np. na terenie danego województwa wszystkie kotły muszą spełniać konkretny standard emisyjny. Oznacza to, że osoby, które będą nadal chciały ogrzewać swoje gospodarstwa węglem, będą mogły to robić, pod warunkiem zainstalowania pieca odpowiedniej klasy. Węgiel będzie mógł być nadal wykorzystywany do ogrzewania, ale w kotłach, które w mniejszym stopniu zanieczyszczają powietrze. Dzięki poprawce zostanie również ograniczony proceder spalania śmieci – w kotłach nowej generacji nie jest to po prostu możliwe. Podkreślamy, że zmiany miałyby być wprowadzone stopniowo, a na szczeblu samorządowym – z uwzględnieniem warunków lokalnych, przy jednoczesnym wdrażaniu programów i dotacji. Być może już w tym tygodniu prezydent zdecyduje o losach ustawy. (Na początku tego tygodnia ustawa została podpisana – dop. red.)

* Czyli nawet takiej inicjatywie trudno uciec od polityki.Zdecydowanie nie chcemy jako ZAS angażować się w bieżącą politykę ani gry wyborcze. Swoje prywatne sympatie i ambicje zostawiamy na boku. Chcemy określonych zmian w funkcjonowaniu prawa, społeczeństwa, samorządu – w tym sensie nasze postulaty są polityczne, bo dotyczą decyzji organów władzy publicznej. Jesteśmy apartyjni, ale nie do końca apolityczni, ponieważ oczekujemy realizacji naszych postulatów. W niedalekiej przyszłości pomyślimy nad stopniową formalizacją naszej organizacji i zwiększeniem prawnych możliwości jej finansowania. Głównym zamiarem organizacyjnym na ten moment jest konsekwentne zwiększanie liczby zmotywowanych aktywistów. Marzymy o tym, żeby Zabrzański Alarm Smogowy stał się prawdziwym ruchem społecznym, z którego standardami identyfikowałaby się szeroka rzesza zabrzan. Tylko razem możemy zmienić otaczającą nas rzeczywistość a my zapraszamy tych, którym się CHCE!

Dariusz Chrost
www.akcje.nowinyzabrzanskie.pl


Władze  województwa ślaskiego i WFOŚiGW  już ruszają z projektem finansowania wymiany pieców na nie węglowe oraz termorenowacji. Opierają się na połączniu środków funduszu ochrony środowiaka  oraz unijnych z RPO 2014-20

informacje

KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY PLATFORMA.NOWOCZESNA KOALICJA OBYWATELSKA
Dolnośląski Alarm Smogowy rozpoczyna kampanię pomiarów pyłomierzem na Dolnym Śląsku i zaprasza Rady Osiedli do stworzenia stałych punktów pomiarowych na (...)
Polski Alarm Smogowy zaniepokojony niską skutecznością programu Czyste Powietrze skierował do prezesa NFOŚiGW Piotra Woźnego list z apelem o jego (...)
Od 1 lipca 2018 roku, zgodnie z uchwałami antysmogowymi dla Dolnego Śląska, zabronione jest spalanie m.in. węgla brunatnego oraz paliw (...)
Napisał dla nas- Dolnoślaskiego Alarmu Smogowego tekst pan Witold Gorączko, geograf i klimatolog. Traktuje o mało znanym i jak sądzę rozpoznanym (...)
Do celów grzewczych wykorzystywane są m.in plastiki, opakowania z tworzyw, stare meble, ramy okienne, olej przepracowany. Problem spalania odpadów jest (...)
Stanowisko Dolnośląskiego Alarmu Smogowego na Dzień Czystego Powiertrza
Polski Alarm Smogowy poprosił serwis ogłoszeniowy OLX o natychmiastowe usunięcia ogłoszeń o sprzedaży mebli do spalenia. Zdaniem działaczy mogły one (...)
Controlling our own emissions is a good idea, but plenty of the pollution problems most nations face come from abroad. (...)
więcej
2016-09-27
Kraków walczy o czyste powietrze
2016-09-20
Pył nadal nad Kaliszem. Pomóc może zmiana pogody
2016-09-13
Śląskie: ponad 1,5 tys. wniosków na rzecz ograniczenia niskiej emisji (...)
2016-08-05
Razem dla czystego powietrza na Dolnym Śląsku
2016-07-23
[Program ochrony powietrza] (...)
2016-07-23
Zdzisław Kuczma nie odpuszcza. Sypią się kolejne doniesienia do prokuratury
2016-07-23
W Polsce nie ma czym oddychać
2016-06-27
Dofinansowanie do ograniczenia niskiej emisji w woj. śląskim
2016-06-12
Proszą papieża o pomoc w rozwiązaniu problemu smogu w Krakowie
2016-06-02
Dolny Śląsk nie chce się dusić!
2016-05-30
Lokalne Partnerstwa Niskoemisyjne – katalizator zmian na lepsze!
2016-05-23
We wtorek składamy podpisy pod apelem o uchwałę antysmogową.
2016-05-23
Wrocławianie coraz gorzej oceniają jakość powietrza i prezentują większą motywację (...)
2016-05-17
Zadośćuczynienie za zanieczyszczone powietrza
2016-05-17
Katowice. Obywatelski projekt uchwały ws. poprawy jakości powietrza
2016-04-27
Zakaz wyjścia z przedszkoli, gdy jest smog
2016-03-28
Gorzów Wlkp. 13 mln zł na realizację programu "Kawka" w (...)
2016-03-24
Rabka-Zdrój: Burzliwa dyskusja o zanieczyszczeniu powietrza w gminie
2016-03-22
ODPOWIEDZIALNE WŁADZE ŹLE INFORMUJĄ MIESZKAŃCÓW O SMOGU
2016-03-18
POLSKA CZERWONĄ WYSPĄ NA MAPIE EUROPY
2016-02-05
Raport PAS: Wpływ zanieczyszczenia powietrza pyłem zawieszonym na umieralność: analiza (...)
2016-02-04
Wkrótce uchwała antysmogowa na Dolnym Śląsku?
2016-02-02
Będzie zakaz palenia węglem i drewnem na Dolnym Śląsku?
2016-01-29
Wrocławscy radni chcą walczyć ze smogiem.
2016-01-29
Rafał Dutkiewicz pisze do marszałka w sprawie walki ze smogiem. (...)
2016-01-26
Miniprzewodnik po wielkim smogu we Wrocławiu
2016-01-16
Zakaz spalania węgla w Krakowie
2016-01-13
Kilka uwag nt. błękitnego węgla. Warto o tym dłużej podyskutować.
2016-01-11
Smog to nie tylko Kraków, w Zakopanem źle od paru (...)
2016-01-08
Raport GIOŚ przedstawiający zanieczyszczenie powietrza
2015-12-18
Opolska firma walczy o czystsze powietrze
2015-12-11
Komisja pozywa POLSKĘ do Trybunału Sprawiedliwości UE w związku ze (...)
2015-12-11
Uchwała antysmogowa dla Krakowa
2015-12-04
Czyste powietrze na Święta
2015-11-25
Opłatą smogową w turystę?
2015-11-20
Relacja: Konferencja KOSZTY SMOGU
2015-11-19
Śląskie: Wspólnym głosem za czystym powietrzem
2015-11-13
Czy Polacy mają żelazne płuca?
2015-11-07
Alarm! Smog we Wrocławiu. Prezydent prosi o pomoc straż
2015-11-04
Lepiej plakatem w smog, niż milczeć o ludziach do (...)
2015-11-02
W Dzień Zaduszny o duszącym problemie
2015-10-30
Solidarność apeluje: nie zniszczyć rynku węgla opałowego
2015-10-30
Wyniki konkursu na plakat Plakatem w Smog
2015-10-15
Sowa: więcej światła, mniejsze rachunki za prąd w Krakowie
2015-10-11
Walka z niską emisją na Śląsku
2015-10-07
Prezydent podpisał ustawę antysmogową – jest nadzieja na czyste powietrze!
2015-10-05
Wyjście smoga w Rybniku
2015-09-26
Wrocław: Konferencja EKOWYZWANIA
2015-09-12
Obywatele apelują do prezydenta o podpisanie ustawy antysmogowej
2015-09-03
Konkurs na plakat
2015-08-18
Wrocław: Kolejna KAWKA
2015-08-04
Francja: Raport Senatu - Zanieczyszczenie powietrza kosztuje Francję 100 miliardów (...)
2015-07-12
Wrocław konsultuje Plan Gospodarki Niskoemisyjnej
2015-05-25
Apel do Ministra Zdrowia w sprawie poparcia rezolucji WHO (...)
2015-05-12
Sąd Najwyższy Wielkiej Brytanii nakazał rządowi podjąć natychmiastowe działania służące (...)
2015-05-11
Inauguracja *Pracowni miast*
2015-05-11
WHO: roczne koszty zanieczyszczenia powietrza w Polsce to 101,8 mld (...)
2015-05-04
Wrocław ósmym najbardziej zanieczyszczonym miastem Europy. Zazieleńmy go! [ROZMOWA]
2015-04-27
Nie dajmy się zadymić
2015-04-23
Coraz więcej samorządów decyduje się na ekologiczne pojazdy w transporcie (...)
2015-04-20
Prawo do oddychania czystym powietrzem? Jeszcze nie teraz
2015-04-20
Eksperci: Krajowy Program Ochrony Powietrza nie oczyści atmosfery
2015-04-08
Czy polskie kominy muszą truć?
2015-04-02
Jak świat walczy ze smogiem
2015-03-26
Czy mamy czyste powietrze na zielonym Biskupinie? Wyniki niezależnych pomiarów (...)
2015-03-20
Cieplice - Zdrój czy Cieplice -Truj?
2015-03-05
Polska się dusi. Za takie powietrze grozi nam 4 mld (...)
2015-02-11
Lokalne inicjatywy jednoczą się w walce o czyste powietrze i (...)
2015-02-09
Jak pomóc samorządom w walce z tzw. niską emisją?
2015-02-09
Minister Gospodarki ignoruje konieczność poprawy jakości powietrza w Polsce (...)
2015-01-29
Strzeżcie się truciciele! Namierzymy was wszędzie!
2015-01-23
Żyjesz we Wrocławiu? To życie będzie aż o 28 (...)
2014-10-25
Weź głeboki Oddech

Kim jesteśmy?


Organizacja powstała z inicjatywy obywateli przy wsparciu wrocławskich organizacji społecznych. W EKOCENTRUM we Wrocławiu 9 czerwca 2014 r. odbyło się spotkanie zawiązujące Inicjatywę na rzecz czystego powietrza na Dolnym Śląsku. Wzięli w nim udział zaniepokojeni stanem powietrza mieszkańcy, przedstawiciele organizacji pozarządowych, nauki, biznesu oraz eksperci energetyczni.
Kilka miesięcy później, 7 października 2014 r., podczas spotkania Inicjatywy przyjęto nazwę: Dolnośląski Alarm Smogowy. Inicjatywa na rzecz czystego powietrza. Postanowiono również, że, inicjatywa zarejestruje się jako stowarzyszenie oraz będzie zabiegać o środki na wsparcie kampanii informacyjnej na rzecz czystego powietrza na Dolnym Śląsku.

poczta@dolnoslaskialarmsmogowy.pl