×
logo
logo

Czy polskie kominy muszą truć?

W 2022 r. Czesi będą sprzedawać już tylko najczystsze kotły węglowe 5. klasy. Dzięki temu będą mieć lepsze powietrze i innowacyjną branżę kotlarską. A co w Polsce? - Dominuje technologia z XIX w. - żalą się polscy kotlarze.

Co roku w Polsce sprzedaje się ok. 200 tys. kotłów węglowych. To największy rynek pod tym względem w całej Unii Europejskiej. Największy, ale nie najbogatszy. W naszym kraju wśród tych 200 tys. aż 140 tys. sztuk to piece zbudowane w najgorszej możliwej technologii, tzw. kopciuchy, piece, do których można wrzucić wszystko. To dane Instytutu Ekonomii Środowiska w Krakowie, który badał rynek pod kątem wpływu sposobu ogrzewania naszych domów na jakość powietrza.

Wszelkie badania wskazują, że największym dostarczycielem zanieczyszczeń są właśnie kominy polskich domów. Jeśli chodzi o pyły PM10, to wedle danych KOBiZE nawet 50 proc. z nich pochodzi z tzw. niskiej emisji. Gdy zaś mierzyć stężenia benzo(a)pirenu, silnie rakotwórczej substancji, to nawet 85 proc. w powietrzu nad Polską pochodzi z kominów naszych pieców.

Porozmawiajmy, jak oddychać po ludzku.

Zapraszamy na debatę poświęconą jakości powietrza w Polsce. Naszymi gośćmi będą minister środowiska Maciej Grabowski oraz przedstawiciele organizacji ekologicznych i biznesu. Podczas debaty będziemy mówić o sposobach walki ze smogiem, które można zastosować w Polsce.

Zapraszamy 13 kwietnia o 12 do naszej warszawskiej siedziby przy Czerskiej 8/10. Rejestracja na stronie: Oddychac.evenea.pl

Kilka domów jak duża fabryka

W masie ponad 5 mln pieców i kotłów węglowych działających w Polsce to właśnie "kopciuchy" mają największy, wręcz zabójczy wpływ na poziom zanieczyszczenia powietrza. Ilość pyłów, które wydobywają się z komina "kopciucha", szacuje się na minimum 400 mg na m sześc. To dane dla nowego pieca, do którego został wrzucony przyzwoity węgiel. Jeśli piec ma za sobą 15, 20 lat, a palący dorzuci do niego najgorsze możliwe paliwo, muł węglowy - odpad z produkcji węgla - to stężenia pyłów przekraczają 600 mg. Co roku wprowadzamy na rynek nawet 140 tys. takich urządzeń. - To technologicznie XIX w. Kilka takich pieców szkodzi środowisku bardziej niż wielki zakład przemysłowy - mówi Krzysztof Trzopek, prezes Platformy Producentów Urządzeń Grzewczych, branżowej organizacji.

Liczby pokazujące stężenia pyłów w dymie z komina "kopciucha" mogą mówić niewiele. Jednak gdy zestawimy je z danymi, które dotyczą najnowocześniejszych kotłów węglowych, "kopciuchy" wypadają szokująco. Kotły najwyższej obecnie V klasy emitują pyły na poziomie... 40 mg na m sześć. Dziesięć razy niższym. To dane laboratoryjne, m.in. z zabrzańskiego Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla.

Muł i miał - najgorsi truciciele

Same piece to jedno. Pozostaje jeszcze jakość węgla. Obecnie do sprzedaży można wprowadzić wszystko, co ma coś wspólnego z węglem. Na składach leżą muły i miały niemal w połowie składające się z pyłów. Spalanie takiego paliwa to najgorsze, co może się zdarzyć naszemu zdrowiu. Lepsze węgle są jednak droższe.

Do kotłów najwyższych klas można wrzucić tylko lepsze gatunki węgla. Paliwo wrzuca się w nich bowiem nie bezpośrednio na palenisko, ale do pojemnika obok, z którego podajnik dozuje odpowiednią ilość węgla zależnie od potrzeb energetycznych.

Gdyby więc do sprzedaży wchodziły tylko najnowocześniejsze piece, w których można palić tylko wyższej jakości węglem, co roku obserwowalibyśmy odczuwalny spadek zanieczyszczeń. W ciągu dekady wyniósłby on nawet 20 proc.

Nie dzieje się tak z prozaicznego powodu: piece V klasy kosztują ok. 10 tys. zł, "kopciuch" zaś - 2-3 tys. zł. Polacy wybierają najtańszy sprzęt.

Brud nie daje ciepła

Zacznijmy od paliwa. - Najprościej zobrazować to anegdotą z jednego ze spotkań z mieszkańcami wsi, których próbowałem przekonać do nowoczesnych urządzeń i lepszego paliwa - opowiada Trzopek. - Zapytałem ludzi, czy gdyby dostali 70 proc. dotacji do zakupu nowego pieca, czyli gdyby zniwelowano im różnicę w cenie kotłów, to zdecydowaliby się na zmianę technologii. Odpowiedź: nie. Zapytałem dlaczego. Usłyszałem, że oni teraz mają tanio, bo palą mułem, trzy razy tańszym niż węgiel groszek a tylko takie paliwo można wrzucić do najnowocześniejszego pieca. Więc niby czemu mają ogrzewać domy drożej? Opadły mi ręce. To po prostu nieprawda, ale wytłumaczenie tego jest bardzo trudne.

O co chodzi? Istotnie muł jest trzykrotnie tańszy niż porządny węgiel. Tyle że z powodu zanieczyszczenia mułu popiołem koszt wyprodukowania tej samej ilości energii cieplnej jest tylko dwa razy niższy niż za pomocą węgla groszku. Jeśli do tego wziąć pod uwagę o wiele lepszą sprawność energetyczną nowoczesnego pieca, który sam dozuje sobie ilość paliwa i go nie marnuje, to rachunek wypada na korzyść ogrzewania kotłem V klasy. - Kobiecie, która na spotkaniu przekonywała mnie, że ogrzewanie się mułem jest tańsze, szybko wyliczyłem oszczędność roczną na poziomie tysiąca złotych, gdyby zdecydowała się na nowszy piec. Takie dane przyjmowane są jednak z niewiarą, trzeba by przekonywać każdego z osobna - martwi się Trzopek.

Kopalnie nie stracą na zakazie

Najprostszym rozwiązaniem byłoby więc wykluczenie mułów i najgorszych odmian węgla z rynku detalicznego. Z pewnością nie straciłyby na tym polskie kopalnie. Dziś sprzedają ok. 800 tys. ton mułów rocznie. Prawda, to odpad przy produkcji węgla lepszej jakości, ale gdyby został zakazany, na rynku detalicznym trzeba by go czymś zastąpić, a jednym z problemów polskiego górnictwa jest nadprodukcja, więc jest co sprzedawać.

Ministerstwo przepuszcza muł

Na razie na taki zakaz się nie zapowiada. Choć jesienią zeszłego roku prezydent podpisał ustawę po dekadzie przerwy znowu wprowadzającą obowiązek określania norm jakości dla sprzedawanego węgla, to resort gospodarki zaproponował takie regulacje, które mułów nie wykluczają.

Wykorzystywanie lepszego węgla do ogrzewania domów tylko wtedy będzie opłacalne dla jego użytkowników, gdy będą mieli najnowocześniejsze piece. Czesi nie chcieli czekać na dobrą wolę obywateli swojego kraju i postanowili zmusić ich do wymiany pieców na nowocześniejsze. Od zeszłego roku u naszych południowych sąsiadów obowiązuje uchwała, która stopniowo zaostrza wymogi dla sprzedawanych w tym państwie pieców. Producenci kotłów są zmuszeni podnosić jakość swoich produktów wprowadzanych na czeski rynek. Od 2014 r. nie można w Czechach sprzedawać pieców o normie emisji niższej niż III klasa (emitują 80 mg pyłu na m sześć.), a od 2016 r. - niższej niż IV (60 mg). Mało tego, po 2022 r. w żadnym czeskim domu nie będzie mógł działać kocioł, który nie spełni norm emisji zanieczyszczeń przynajmniej dla III klasy.

Potrzebne wsparcie dla biednych

Tempo zmian, które wprowadzili Czesi, jest wolne, ale mają oni o wiele mniejsze problemy z powietrzem niż Polska. Dopiero wprowadzenie pieców V klasy daje szanse na realną poprawę jego jakości w skali całego kraju.

W Polsce nawet czeskie tempo na razie jest niemożliwe. Głównie ze względu na barierę psychologiczną i sytuację finansową Polaków. - Nikt nie pali w starym piecu dla przyjemności. Wielu ludzi naprawdę nie stać na to, by zainwestować w piec 10 tys. zł. Muszą uzyskać wsparcie - ocenia Trzopek.

IEŚ od dłuższego czasu postuluje wzmocnienie krajowych programów wspierania wymiany kotłów na nowocześniejsze i termoizolacji budynków, co zmniejsza zapotrzebowanie na energię. Na razie największym tego typu programem jest "KAWKA" - to 800 mln zł do wydania do 2018 r. na wspieranie wymiany pieców i termoizolację. Te środki w obecnych realiach pozwolą na dofinansowanie wymiany najwyżej 100 tys. pieców. Andrzej Guła, ekspert Polskiego Alarmu Smogowego, przekonuje, że nie zawsze musi być to dotacja, czasem może chodzić o bardzo korzystny kredyt.

Samorządy dopłacają do "kopciuchów"

Jeszcze gorzej, że nie wszystkie samorządy biorące udział w programie "KAWKA" stawiają wysokie wymogi kotłom, które dofinansowują. Tylko w Małopolsce lokalne władze żądają, by kotły, które mają dostać dofinansowanie, spełniały wymogi V klasy.

- Czeskie tempo zmian w Polsce jest na razie nieosiągalne. U nas tego rodzaju zmiany trzeba by rozciągnąć na 15 lat. Choćby ze względy na skalę problemu i wielkość potrzebnych środków - ocenia Trzopek. - Tego rodzaju przepisy to ratunek nie tylko dla powietrza, lecz także dla branży kotlarskiej. Jeśli nic się nie zmieni, to kiedyś przegramy konkurencję z firmami z Czech czy Niemiec. W pewnym momencie Unia zmusi nas do zakazu sprzedaży "kopciuchów". Oni mają motywację, by rozwijać branżę, my na innowacyjność nie mamy pieniędzy, bo sprzedajemy za mało - kwituje.

Pierwszą dużą zmianą może być pakiet zmian w prawie środowiskowym, który forsują parlamentarzyści. Jednym z liderów projektu jest poseł z Małopolski Tadeusz Arkit. Wśród propozycji jest m.in. oddanie samorządom prawa do określania minimalnych wymogów dotyczących działających na ich terenie kotłów. Nie każdy samorząd musi jednak z tego prawa korzystać

źródło: http://wyborcza.biz

informacje

Polski Alarm Smogowy zaniepokojony niską skutecznością programu Czyste Powietrze skierował do prezesa NFOŚiGW Piotra Woźnego list z apelem o jego (...)
Od 1 lipca 2018 roku, zgodnie z uchwałami antysmogowymi dla Dolnego Śląska, zabronione jest spalanie m.in. węgla brunatnego oraz paliw (...)
Napisał dla nas- Dolnoślaskiego Alarmu Smogowego tekst pan Witold Gorączko, geograf i klimatolog. Traktuje o mało znanym i jak sądzę rozpoznanym (...)
Do celów grzewczych wykorzystywane są m.in plastiki, opakowania z tworzyw, stare meble, ramy okienne, olej przepracowany. Problem spalania odpadów jest (...)
Stanowisko Dolnośląskiego Alarmu Smogowego na Dzień Czystego Powiertrza
Polski Alarm Smogowy poprosił serwis ogłoszeniowy OLX o natychmiastowe usunięcia ogłoszeń o sprzedaży mebli do spalenia. Zdaniem działaczy mogły one (...)
Controlling our own emissions is a good idea, but plenty of the pollution problems most nations face come from abroad. (...)
Dzisiaj Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi na tzw. uchwałę antysmogową, przegłosowaną w ubiegłym roku przez radnych sejmiku Małopolski.
Stacja pomiarowa na Dobrzecu nadal odnotowuje przekroczenie w powietrzu dopuszczalnego poziomu groźnego dla zdrowia pyłu PM10. Miejskie Centrum Zarządzania Kryzysowego (...)
więcej
2016-09-13
Śląskie: ponad 1,5 tys. wniosków na rzecz ograniczenia niskiej emisji (...)
2016-08-05
Razem dla czystego powietrza na Dolnym Śląsku
2016-07-23
[Program ochrony powietrza] (...)
2016-07-23
Zdzisław Kuczma nie odpuszcza. Sypią się kolejne doniesienia do prokuratury
2016-07-23
W Polsce nie ma czym oddychać
2016-06-27
Dofinansowanie do ograniczenia niskiej emisji w woj. śląskim
2016-06-12
Proszą papieża o pomoc w rozwiązaniu problemu smogu w Krakowie
2016-06-02
Dolny Śląsk nie chce się dusić!
2016-05-30
Lokalne Partnerstwa Niskoemisyjne – katalizator zmian na lepsze!
2016-05-23
We wtorek składamy podpisy pod apelem o uchwałę antysmogową.
2016-05-23
Wrocławianie coraz gorzej oceniają jakość powietrza i prezentują większą motywację (...)
2016-05-17
Zadośćuczynienie za zanieczyszczone powietrza
2016-05-17
Katowice. Obywatelski projekt uchwały ws. poprawy jakości powietrza
2016-04-27
Zakaz wyjścia z przedszkoli, gdy jest smog
2016-03-28
Gorzów Wlkp. 13 mln zł na realizację programu "Kawka" w (...)
2016-03-24
Rabka-Zdrój: Burzliwa dyskusja o zanieczyszczeniu powietrza w gminie
2016-03-22
ODPOWIEDZIALNE WŁADZE ŹLE INFORMUJĄ MIESZKAŃCÓW O SMOGU
2016-03-18
POLSKA CZERWONĄ WYSPĄ NA MAPIE EUROPY
2016-02-05
Raport PAS: Wpływ zanieczyszczenia powietrza pyłem zawieszonym na umieralność: analiza (...)
2016-02-04
Wkrótce uchwała antysmogowa na Dolnym Śląsku?
2016-02-02
Będzie zakaz palenia węglem i drewnem na Dolnym Śląsku?
2016-01-29
Wrocławscy radni chcą walczyć ze smogiem.
2016-01-29
Rafał Dutkiewicz pisze do marszałka w sprawie walki ze smogiem. (...)
2016-01-26
Miniprzewodnik po wielkim smogu we Wrocławiu
2016-01-16
Zakaz spalania węgla w Krakowie
2016-01-13
Kilka uwag nt. błękitnego węgla. Warto o tym dłużej podyskutować.
2016-01-11
Smog to nie tylko Kraków, w Zakopanem źle od paru (...)
2016-01-08
Raport GIOŚ przedstawiający zanieczyszczenie powietrza
2015-12-18
Opolska firma walczy o czystsze powietrze
2015-12-11
Komisja pozywa POLSKĘ do Trybunału Sprawiedliwości UE w związku ze (...)
2015-12-11
Uchwała antysmogowa dla Krakowa
2015-12-04
Czyste powietrze na Święta
2015-11-25
Opłatą smogową w turystę?
2015-11-20
Relacja: Konferencja KOSZTY SMOGU
2015-11-19
Śląskie: Wspólnym głosem za czystym powietrzem
2015-11-13
Czy Polacy mają żelazne płuca?
2015-11-07
Alarm! Smog we Wrocławiu. Prezydent prosi o pomoc straż
2015-11-04
Lepiej plakatem w smog, niż milczeć o ludziach do (...)
2015-11-02
W Dzień Zaduszny o duszącym problemie
2015-10-30
Solidarność apeluje: nie zniszczyć rynku węgla opałowego
2015-10-30
Wyniki konkursu na plakat Plakatem w Smog
2015-10-15
Sowa: więcej światła, mniejsze rachunki za prąd w Krakowie
2015-10-11
Walka z niską emisją na Śląsku
2015-10-07
Prezydent podpisał ustawę antysmogową – jest nadzieja na czyste powietrze!
2015-10-05
Wyjście smoga w Rybniku
2015-09-26
Wrocław: Konferencja EKOWYZWANIA
2015-09-12
Obywatele apelują do prezydenta o podpisanie ustawy antysmogowej
2015-09-03
Konkurs na plakat
2015-08-18
Wrocław: Kolejna KAWKA
2015-08-04
Francja: Raport Senatu - Zanieczyszczenie powietrza kosztuje Francję 100 miliardów (...)
2015-07-12
Wrocław konsultuje Plan Gospodarki Niskoemisyjnej
2015-05-25
Apel do Ministra Zdrowia w sprawie poparcia rezolucji WHO (...)
2015-05-12
Sąd Najwyższy Wielkiej Brytanii nakazał rządowi podjąć natychmiastowe działania służące (...)
2015-05-11
Inauguracja *Pracowni miast*
2015-05-11
WHO: roczne koszty zanieczyszczenia powietrza w Polsce to 101,8 mld (...)
2015-05-04
Wrocław ósmym najbardziej zanieczyszczonym miastem Europy. Zazieleńmy go! [ROZMOWA]
2015-04-27
Nie dajmy się zadymić
2015-04-23
Coraz więcej samorządów decyduje się na ekologiczne pojazdy w transporcie (...)
2015-04-20
Prawo do oddychania czystym powietrzem? Jeszcze nie teraz
2015-04-20
Eksperci: Krajowy Program Ochrony Powietrza nie oczyści atmosfery
2015-04-08
Czy polskie kominy muszą truć?
2015-04-02
Jak świat walczy ze smogiem
2015-03-26
Czy mamy czyste powietrze na zielonym Biskupinie? Wyniki niezależnych pomiarów (...)
2015-03-20
Cieplice - Zdrój czy Cieplice -Truj?
2015-03-05
Polska się dusi. Za takie powietrze grozi nam 4 mld (...)
2015-02-11
Lokalne inicjatywy jednoczą się w walce o czyste powietrze i (...)
2015-02-09
Jak pomóc samorządom w walce z tzw. niską emisją?
2015-02-09
Minister Gospodarki ignoruje konieczność poprawy jakości powietrza w Polsce (...)
2015-01-29
Strzeżcie się truciciele! Namierzymy was wszędzie!
2015-01-23
Żyjesz we Wrocławiu? To życie będzie aż o 28 (...)
2014-10-25
Weź głeboki Oddech

Kim jesteśmy?


Organizacja powstała z inicjatywy obywateli przy wsparciu wrocławskich organizacji społecznych. W EKOCENTRUM we Wrocławiu 9 czerwca 2014 r. odbyło się spotkanie zawiązujące Inicjatywę na rzecz czystego powietrza na Dolnym Śląsku. Wzięli w nim udział zaniepokojeni stanem powietrza mieszkańcy, przedstawiciele organizacji pozarządowych, nauki, biznesu oraz eksperci energetyczni.
Kilka miesięcy później, 7 października 2014 r., podczas spotkania Inicjatywy przyjęto nazwę: Dolnośląski Alarm Smogowy. Inicjatywa na rzecz czystego powietrza. Postanowiono również, że, inicjatywa zarejestruje się jako stowarzyszenie oraz będzie zabiegać o środki na wsparcie kampanii informacyjnej na rzecz czystego powietrza na Dolnym Śląsku.

poczta@dolnoslaskialarmsmogowy.pl