tytul: #wyborysamorzadowe2018: Kandydaci na Prezydenta Wrocławia odpowiadają na ankietę @alarm_smogowyDStytul: Marta Lemparttytul: Jerzy Michalaktytul: Katarzyna Obara-Kowalskatytul: Mirosława Stachowiak-Różeckatytul: Jacek Sutryktytul: Artur Zborowski

Małgorzata Tracz

opublikowano 4 października 2018r.

KOMITET WYBORCZY PARTIA ZIELONI

Lista pytań Dolnośląskiego Alarmu Smogowego do kandydatów/-ek na Prezydenta Miasta Wrocławia w wyborach samorządowych 2018r.

1. Jak Pan/-i ocenia jakość powietrza w mieście?


Jakość powietrza oceniam bardzo źle. W okresie grzewczym corocznie na dwóch stacjach pomiarowych WIOŚ notujemy przez 60- 70 dni (dwa miesiące) przekroczenie norm pyłów zawieszonych. Normy rakotwórczego benzo(a)pirenu są przekroczone średniorocznie ok. 4 razy, czyli w sezonie grzewczym normy są przekroczone nawet 8-10 razy.
A władze miejskie od lat nie robią za wiele, by jakość powietrza poprawić. Polityka miasta to dla mnie głównie PR (np. zaplanowanie w budżecie miasta w 2018 roku 5 mln zł na ochronę powietrza – wymianę pieców), brak jest rzetelnego programu poprawy jakości powietrza.

2. Jak ważny zdaniem Pana/-i  jest w mieście problem smogu ?

a/ to jeden z 3 najważniejszych problemów miasta,
b/ bardzo ważny, 
c/ ważny,
d/ średnio,
e/ mało ważny, 
f/ nieważny 
Prosimy o uzasadnienie oceny problemu


W nadchodzącej 5-letniej kadencji smog to najważniejszy środowiskowy i zdrowotny problem do rozwiązania we Wrocławiu.
W samym Wrocławiu umiera około tysiąc osób rocznie z powodu zanieczyszczonego powietrza (w woj. dolnośląskim, wliczając Wrocław, 3 tysiące osób rocznie). Ten problem dotyczy wszystkich wrocławian i wrocławianek, a nie tylko mieszkańców i mieszkanek poszczególnych dzielnic. Wszyscy ponosimy skutki zdrowotne oddychania zanieczyszczonym powietrzem, w największej mierze osoby starsze, najmłodsi oraz kobiety w ciąży, czyli osoby z kształtującym się systemem odpornościowym lub z już osłabionym systemem (starsi, osoby chorujące na różne schorzenia). To oni są w dużej mierze ofiarami smogu.
Walka ze smogiem powinna być głównym priorytetem racjonalnej polityki miejskiej w najbliższych 5 latach. Skonstruuję do tego specjalny program, który przyjmie uchwałą Rada Miejska Wrocławia. Elementy tego programu przedstawiam niżej.

3. Czy pełna inwentaryzacja źródeł niskiej emisji jest mieście potrzebna?   TAK / NIE
Jeśli tak, to jak i kiedy zamierza Pan/-i ją zrobić, proszę opisać?


Inwentaryzacja powinna być powszechna, dotyczyć i zasobu komunalnego, i mieszkań i domów prywatnych, także małych warsztatów przemysłowych czy usługowych (samochodowe - kontrola ogrzewania i oleje przepracowane, meblarskich - zagospodarowanie odpadów meblarskich, etc.). Inwentaryzacja powinna być jednym z pierwszych działań nowej administracji w pierwszym sezonie grzewczym 2018/19.
Jej przeprowadzenie miasto powinno zlecić. Do pomocy przy niej i jej weryfikacji planuję zawrzeć umowę z cechami kominiarzy (mają obowiązek co najmniej raz w sezonie grzewczym sprawdzić przewody wentylacyjne i kominowe). Kominiarze wiedzą, w jakim mieszkaniu czy domu we Wrocławiu wciąż używa się kotła czy kominka na paliwa stałe (węgiel, drewno).
Do weryfikacji ogrzewania w małych warsztatach zawrę specjalna umowę z WIOŚ we Wrocławiu.
Miasto musi zacząć od siebie, przeprowadzając inwentaryzację zasobu komunalnego, wymianę źródła ciepła i termomodernizację.
 

4. Jakie działania podejmie Pan/-i dla realizacji uchwały antysmogowej w mieście w kolejnych latach  5-letniej kadencji  2019-2023? Proszę opisać ?


W ciągu 5 lat poprawię radykalnie jakość powietrza w mieście poprzez:
- przyjęcie ambitnego programu walki ze smogiem, wraz z jego finansowaniem, obejmującego wymianę wszystkich kotłów na paliwa stałe wraz z przeprowadzeniem termorenowacji budynków i domów jednorodzinnych;
- zniechęcenie do korzystania z kominków lub ich wymianę.
Wrocław ma problem ze smogiem porównywalny do Krakowa, a środki zarezerwowane na walkę wielokrotnie niższe. Mamy też prawo - uchwałę antysmogową, która zobowiązuje nas do wycofania się z paliw stałych, jak w Krakowie. Przeanalizuję doświadczenia Krakowa (od września 2019 roku mają zakaz palenia węglem w mieście), aby wziąć od nich dobre praktyki i uniknąć ich błędów (np. wymiany kotłów na gaz bez termorenowacji, przez co ludzie po 1 sezonie grzewczym i wyższych rachunkach wracali do węgla.)
Wymiana pojedynczych kopciuchów na gaz w pojedynczych mieszkaniach w budynku, co robi się teraz w ramach programu Kawka +, to nie jest adekwatne do problemu rozwiązanie. Rozwiązania muszą być kompleksowe, dotyczyć domów jednorodzinnych i budynków wielorodzinnych.
W długofalowej walce ze smogiem kluczowe jest podłączanie do sieci ciepłowniczej całych budynków i kwartałów, połączone z ich ociepleniem. A także inwestycje w energię ze źródeł odnawialnych dzięki funduszom europejskim. Energia ze źródeł odnawialnych to nie tylko tańsze opłaty za energię, ale także niezależność od wielkich koncernów energetycznych oraz bezpieczeństwo energetyczne. Na przykład w miejscach, gdzie nie ma sieci ciepłowniczej i gazowej, nie przewiduje się zgody na instalowanie kotłów węglowych, a wsparcie połączenia termorenowacji oraz nowych technologii OZE tj.: rekuperacja z odzyskiem ciepła, pompy ciepła, fotowoltaika z energooszczędnym ogrzewaniem elektrycznym, itp. Pilotażowe projekty na takich osiedlach uruchomimy już w 2019 roku.
Najważniejsze działania to m.in.:
    1) Powołanie Zespołu Prezydenta ds. poprawy jakości powietrza z udziałem społecznym,
    2) Program edukacyjny obejmujący m.in. informacje o szkodliwości palenia drewnem w kominkach wewnątrz dla mieszkańców i na zewnątrz dla samych mieszkańców domów (badania PAS, AGH w Krakowie),
    3) Zapisy uchwały antysmogowej nakazujące wymianę i stosowanie kominków V klasy lub wycofanie się z ogrzewania nimi,
    4) Inwentaryzacja źródeł ciepła i emisji,
    5) Audyt energetyczny lokali, domów i całych osiedli z paleniskami na paliwo stałe, by zaproponować najlepsze i dostosowane do danego lokalu rozwiązanie,
    6) Renegocjacja umowy z Fortum w celu przyłączania budynków do sieci ciepłowniczej,
    7) Termorenowacja budynków (ocieplanie ścian, stropodachów, podłóg, wymiana stolarki okiennej).
A równolegle do powyższych działań: pozyskanie funduszy unijnych na rozwój energii ze źródeł odnawialnych oraz kampania informacyjna o programie.
 

5. Jaki ma Pan/-i plan finansowy na czyste powietrze dla Wrocławia w latach 19-22 z podziałem na:

A) Jakie środki z budżetu miasta zaplanuje Pan/-i na zwalczenie problemu smogu w gminie w poszczególnych latach  w kadencji 2019- 2022 ? Proszę podać kwotowo i procentowo w stosunku do dochodów gminy?


Mój 5-letni program walki ze smogiem jest ambitny, ale realistyczny. Opiera się  na wsparciu finansowym z ogłoszonego właśnie programu centralnego dot. termorenowacji i wymiany źródeł ciepła (103 mld zł w skali kraju), realizowanego przez NFOŚ i WFOŚ.
Główne założenia:
- mamy 30 tys. domów i mieszkań do termorenowacji wraz z wymianą kotłów w 5 lat (wg obecnych danych magistratu, dopiero inwentaryzacja pokaże, czy jest ich mniej czy więcej). Zakładamy, że udział środków z budżetu miasta to 30 %, a środki zewnętrzne z WFOŚ będą stanowić 70 %,
- wsparcie miasta dla obywateli zgodne z indywidualnym poziomem dochodów (wykorzystanie uchwały miasta o pomocy dla osób w ubóstwie energetycznym oraz różnicowanie wsparcia zgodnie z dochodami w programach WFOŚ/NFOŚ),
- średni koszt jednej termorenowacji (domu, mieszkania) i wymiany kotła zgodnie z programem NFOŚ to 56 tys. zł,
- kominki po kampanii edukacyjnej wymieniane na koszt właścicieli na V klasę zgodnie z uchwałą antysmogową lub są wyłączane ze stosowania,
- założenia budżetu 5-letniego przyjmuje miasto w uchwale Rady Miejskiej,
Ten program to nie tylko koszt, ale wielkie koło zamachowe dla energetyki nowego typu, projektów prosumenckich z wykorzystaniem OZE i innowacyjnych technologii.

B). O jakie środki zewnętrzne i  z jakich źródeł będzie zabiegała Pan/-i na wparcie walki ze smogiem i realizację uchwały antysmogowej w latach 2019-23 ?


Konieczna jest lepsza współpraca pomiędzy Urzędem Miejskim Wrocławia a Zarządem Województwa, teraz jej brakuje. Powstają też nowe programy rządowe na walkę ze smogiem, szczególnie na termomodernizację. Oprzemy proces ocieplania na środkach zadeklarowanych przez rząd w programie Czyste powietrze (NFOŚ, WFOŚ) dla domów indywidualnych. Będziemy zabiegać o rozszerzenie tego wsparcia na budynki wielorodzinne oraz skoncentrowanie pomocy UE (regionalny RPO oraz centralny Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko) na budynkach wielorodzinnych we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku. Miasto powinno prowadzić stały program edukacyjny z włączeniem organizacji pozarządowych, by swój program i źródła zewnętrzne wsparcia dobrze rozpropagować, bardziej zachęcając mieszkańców do współpracy, niż grożąc karami (które wynikają z uchwały anysmogowej).
 

6. W jaki sposób chce Pan /-i  ograniczyć tzw. ubóstwo energetyczne i jak konkretnie  będzie realizowana pomoc socjalna dla najuboższych /w zakresie programu osłonowego, wymiany piecy i kotłów, termomodernizacji…/?


Wymieniając źródło ciepła, nie możemy zapominać o najmniej zamożnych mieszkańcach i mieszkankach Wrocławia. Trzeba pamiętać, że w walce ze smogiem nie chodzi tylko o realizowanie programu wymiany źródła ciepła, ale musi iść za nim ocieplenie budynków i lokali mieszkalnych, tak aby mniej ciepła „uciekało”, a dzięki temu rachunki za ogrzewanie były niższe. Najważniejsze jest przyłączanie lokali do sieci ciepłowniczej, a także audyt energetyczny, który pozwoli oszacować, jakie źródło ciepła (np. energia odnawialna, gaz, energia elektryczna) będzie najbardziej efektywne w danym lokalu czy domu.
Zakładamy, że w budynkach komunalnych dla osób mniej zamożnych  poprawienie standardów cieplnych oraz wymiana kotłów zostanie sfinansowana blisko w 100 %. Trzeba działać tak, aby po takich inwestycjach nie było potrzeby stosowania programu osłonowego. Gdyby jednak koszty ogrzewanie były za wysokie w stosunku do dochodów mieszkańców, to miasto przyjęło stosunkowa ambitną uchwałę w tej sprawie. Teraz musi racjonalnie zarezerwować środki na program osłonowy. Dzięki inwentaryzacji ilości palenisk, programowi inwestycyjnemu oraz audytowi energetycznemu po wykonaniu inwestycji będzie wiadomo, komu wzrosną rachunki za ogrzewanie po wymianie źródła ciepła. I zgodnie z tymi danymi środki na program osłonowy powinny zostać zarezerwowane w budżecie.

7. Czy doradztwo energetyczne /dotyczy kwestii technicznych oraz pomocy w zidentyfikowaniu źródeł finansowania oraz np. pomocy w wypełnianiu wniosków… / dla mieszkańców miasta i wspólnot mieszkaniowych jest Pana/-i zdaniem potrzebne  potrzebne?   TAK / NIE

Jeśli tak, to kiedy, w jakim zakresie i w jaki sposób zamierza Pan/-i ją realizować, proszę opisać?

Doradztwo energetyczne jest priorytetem. Po inwentaryzacji lokali, które potrzebują wymiany źródła ciepła, kolejnym krokiem jest audyt energetyczny, by dobrać właściwe źródło ciepła. Preferowane będą efektywne kosztowo i ekologicznie rozwiązania jak podłączenie do sieci ciepłowniczej, dofinansowanie energii ze źródeł odnawialnych. Tam, gdzie nie ma obecnie takiej możliwości, solidna termorenowacja oraz OZE, pompy ciepła, fotowoltaika, energooszczędna instalacja elektryczna w miejsce palenisk.
Wrocław musi rozpocząć szeroką akcję informacyjną już zachęcać ludzi do zgłaszania się do WFOŚ do wymiany ciepła po opublikowaniu programu 5-letniego o możliwości wymiany źródeł ciepła i audycie energetycznym. Docelowo na każdym osiedlu, w siedzibie rad osiedla czy lokalnych bibliotekach, powinny być punkty, gdzie można umówić się na audyt energetyczny i spotkać się z fachowymi doradcami, którzy pomogą w wypełnieniu wniosku.

8. Jakie działania informacyjno-edukacyjne dotyczące kwestii smogu  zamierza Pan/-i w kolejnych latach realizować, proszę opisać z podaniem terminów?


Informacje w formie reklam społecznych, wywiadów radiowych i telewizyjnych, konferencji prasowych, informacji wysyłanych do rad osiedlowych i instytucji publicznych, plakatów i reklam w komunikacji miejskiej o kolejnych działaniach magistratu na rzecz stopniowej walki ze smogiem:
2018 i 19 - informacja o inwentaryzacji źródeł ciepła, włączenie cechu kominiarzy, WIOŚ, opublikowanie 5-letniego programu walki ze smogiem,
2019 - informacja o możliwości przeprowadzenia audytu energetycznego, termorenowacji i wymianie palenisk,
2019 - utworzenie punktów do zgłaszania zapotrzebowania na audyt energetyczny,
2019 - kampanie informacyjne (ulotki, plakaty, radio, TV) o podejmowanych przez magistrat działaniach i szkodliwości smogu,
2020-2023 - kontynuacja działań zachęcających do wymiany źródła ciepła, monitoring, kolejne informujące o postępach poprawy jakości powietrza.

9.  Jakie działania kontrolne (w tym z wykorzystaniem Straży Miejskiej) dotyczące kwestii smogu  zamierza Pan/-i w kolejnych latach realizować, proszę opisać?


Będziemy konsekwentnie edukować, kontrolować i karać za nielegalne palnie odpadami w piecach. Uchwała antysmogowa wprowadza zakaz palenia węglem brunatnym, miałami, flotami, dlatego Straż Miejska będzie sprawdzać certyfikaty na opał u mieszkańców. Przeszkolona Straż Miejska, która będzie bardziej zorientowana na działania ekologiczne niż mandaty za parkowanie, będzie także na bieżąco reagować na telefony mieszkańców o niewłaściwym spalaniu.
Równolegle we współpracy z Inspekcją Handlową będziemy pilnować funkcjonowania kontroli składów opałowych, aby zachęcić do wycofania z nich nielegalnych, niecertyfikowanych paliw węglowych czy drzewnych.
Kolejnym działaniem będzie inwentaryzacja źródeł ciepła dzięki współpracy z firmami kominiarskimi oraz WIOŚ: sprawdzenie źródeł ciepła, zabezpieczenie kopciuchów, kontrola nowo instalowanych kotłów, przy czym za nieracjonalne w polityce miasta uznaję dotowanie wymiany kotów na węglowe V klasy, skoro docelowo jest zakaz palenia węglem.
Ponadto trzeba rozpocząć intensywną walkę z zanieczyszczeniami komunikacyjnymi z transportu. Wymienić tu można: obowiązkowe badanie rejestracyjne emisji do powietrza pojazdów benzynowych i diesli (kontrola emisji pyłów zawieszonych), pojazdy z usuniętym lub niesprawnym filtrem cząstek stałych (DPF) nie powinny być dopuszczane do ruchu, a policja kierowców przyłapanych w takich pojazdach winna karać odebraniem dowodu rejestracyjnego wraz z wycofaniem auta z ruchu (odwiezienie lawetą na parking). Po kampanii edukacyjnej nakazującej regulację silników, należy wprowadzić zakaz poruszania się po mieście pojazdów bez filtrów cząstek stałych. Kontrole powinny prowadzić tu stacje diagnostyczne, we współpracy z policją, Strażą Miejska oraz organizacjami społecznym (reprezentującymi interesy rowerzystów i pieszych).

10. Jakie INNE DZIAŁANIA podejmie Pan/-i w najbliższych latach żeby polepszyć jakość powietrza i ograniczyć tzw. niską emisję?


1) Powołanie Zespołu Prezydenta ds. poprawy jakości powietrza z udziałem społecznym.
2) Program edukacji obejmujący m.in. informacje o szkodliwości palenia drewnem w kominkach wewnątrz dla mieszkańców i na zewnątrz dla samych mieszkańców domów (badania PAS, AGH w Krakowie), zapisy uchwały antysmogowej nakazujące wymianę i stosowanie kominków V klasy lub wycofanie się z ogrzewania nimi.
3) Do edukowania mieszkańców konieczne będzie uruchomienie większej ilości wiarygodnych punktów pomiaru jakości powietrza w mieście, na różnych osiedlach.

*Powyższe pytania zostały wysłane w takiej samej treści do wszystkich kandydatów/-ek na Prezydenta Miasta Wrocławia. Wyniki zapytania / ankiety będą wykorzystane w trakcie (i po kampanii) wyborczej do informowania opinii publicznej o postawie- poglądach kandydata i kandydatki wobec problemu jakości powietrza na stronach internetowych alarmów smogowych oraz wobec przedstawicieli mediów

Małgorzata Tracz


PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ

wybory.php?dzial=2&kat=14&art=2

#wyborysamorzadowe2018: Kandydaci na Prezydenta Wrocławia odpowiadają na ankietę @alarm_smogowyDS

Pytania zostały wysłane w takiej samej treści do wszystkich kandydatów/-ek na Prezydenta Miasta Wrocławia. Wyniki zapytania / (...)

link terra